حکمت و فلسفه ی رمضان

بخش سوم

0 89,736

✦آیا میدانستید؟✦

✸﴿حکمت و فلسفهٔ روزه﴾✸

(بخش سوم):

هدف واقعى روزه متقى شدن انسان است. « لعلكم تتقون » تقو ى گوهر اخلاق است، كه از محبت الهى، از ايمان به الله سبحانه و تعالی،درك صفات رحمت، كرم، فضل وخوف الهی بوجود می آید.

روزهٔ حقيقى روزه اى است كه انسان با تمام احساس وشعور كامل به ادا ى آن اقدام نمايد. واز تمام مكروهاتى كــــه روزه را بى روح وبى مفهوم مى سازد جلو گيرى کند، چنانچه رسول اکرم صلی الله علیه وسلم میفرمایند:

« وقتى كه انسان روزه مى گيرد لازم است كه گوش ها، چشم ها، زبان، دست ها وتمام اعضاى بدن خود را از كار هاى نا پسنديده باز دارد ».

روزه عبادتی است كه الله سبحانه و تعالی آنرا برای مؤمنان فرض قرار داد و بدون شك اسرار و حكمتهاي بيشماري در وراي آن نهفته است كه عقل محدود انسان بعضي از آنها را درك مي كند، و چه بسا رازهايي كه از فهم انسان خارج هستند.

وظيفهٔ هر انسان مؤمن است كه در حد توان خود در جهت يافتن فلسفهٔ آن تلاش كند تا آنگونه كه الله سبحانه و تعالی مي خواهد آن را انجام دهد نه آنگونه كه خودش مي خواهد، اما تا وقتي كه از راز وجود انسان بي خبر باشيم چگونه مي توانيم به اسرار روزه پي ببريم؟  راستي حقيقت وجود انسان چيست ؟ آيا فقط همين جسم مادی است كه چند روزی در اين جهان خاكی زندگی می كند يا اينكه در ورای اين جسم خاكی چيز ديگری هم وجود دارد ؟

بلی، انسان فقط همين جسم محسوس نيست بلكه روحيه او را همراهی ميكند، و در حقيقت انسان چيزی غير از اين روح نيست ، چيزی كه بوسيلهٔ آن تعقل میکند و به كاوش در آسمانها و زمين ميپردازد و به خاطر همين روح بود كه الله سبحانه و تعالی فرشتگان را برای سجده ی او مامور كرد ، نه بخاطر لجن خشكيده و گل مخلوط شده، پس مشخص شد كه انسان دارای کالبد زمينی و روحی است.

به عبارتی جسم خانه است و روح ساكن آن و يا جسم مركب است و روح سوار آن .

جسد خواهشاتی دارد از نوع عالم پائين و ذیروح نيز تمايلاتی دارد به عالم بالا و اگر انسان تمايلات معنوی خويش را زير سلطهٔ گرايشهای مادی خود قرار دهد به حيوان بی اراده و بی اختيار و حتی پست تر از آن تبديل خواهد شد .

و هر گاه ارزش روح خود را در يابد و به راز معنوی آن پی ببرد و جنبهٔ آسمانی را بر جنبهٔ زمينی حاكم گرداند، و قبل از خانه به ساكن آن و قبل از مركب به سوارش توجه نمايد آنگاه است كه به يك انسان صاحب اختيار و توانا تبديل شده، و به همين خاطر است كه الله سبحانه و تعالی روزه را مقرر كرد تا انسان بتواند بر خواهشات نفسانی خويش چيره شده و به فرشتگان همانند گردد.

بنابراين عجيب نيست كه روح انسان روزه دار اوج گرفته و دَرِ بارگاهٔ الهی را بكوبد و الله سبحانه و تعالی هم او را بپذيرد و بگويد لبيك بندهٔ من ! لبيك، چنانچه بهترین آدم و عالم صلی الله علیه وسلم فرمودند:

★ ﴿دعاي سه نفر بي پاسخ نمي ماند روزه دار تا وقتي كه افطار كند ، پيشوای دادگستر و مظلوم دادخواه ﴾(ترمذی و احمد و ابن ماجه )

شکی نیست که الله سبحانه و تعالی از روی عبث حکم نمی دهد و الله تعالی از جهل منزه است. و تمام احکام الهی براساس فطرت بشری صادر شده اند که هم منافع دنیایی دارند و هم موجبات رضایت الله تعالی را در بردارد.

هر انسان عاقلی که می‌خواهد از نقصان تولید ناشی از روزه، سخن بگوید، می‌باید تمامی فواید و مصالح مادّی یا معنوی کوتاه مدت یا بلندمدّتی که روزه برای او یا دیگری به همراه دارد، در ترازوی بررسی و تحلیل قرار دهد.

در این صورت، بطور قطع، مُحاسبه و ارزیابی، مختلف خواهد بود.حتّی در زمینة تولید، باید بدانیم که اگر روزه به معنای حقیقی خود، انجام شود، شخص روزه‌دار، اخلاص در عمل و پرهیز از غش و کذب و نیرنگ را می‌آموزد، و روشن است که تمام اینها به مصلحت تولید است و آثاری مُثبَت است که در طی سال یا طول عمر، ادامه پیدا می‌کُند.

روزه در ساختار شخصيت فرد مومن نقش بسيار مهمی داشته، انسان را بعنوان يک فرد مومن در دو بخش مادي و معنوي آن تربيت ميکند.

هر مومن يکتاپرست را لازم است که براي ارتقای سطح معنويت خويش هميشه سعی وتلاش ورزد، زيرا اساس دين مقدس اسلام بر معنويت گذاشته شده است، و يک مومن حقيقیی تمام زندگي خويش را بر معيارهاي معنوي می آراید.

الله سبحانه و تعالی برای رشد سطح معنوی مومنان راه های زيادی را بيان داشته است، تا انسان مومن علاوه بر جنبهٔ مادی وجود خويش و استفاده از ماديات در بخش معنويات نيز پيشگام باشد.

در ماه مبارک رمضان انسان مومن بسياری از اموری را که برايش حلال بوده است، ترک مينمايد؛ خوردنی های حلال، نوشيدنی های حلال، ارتباطات جنسی با همسران که براي شان همه حلال بود، فقط بخاطر رضايت الله سبحانه و تعالی ترک می گردد.

به اين صورت، اين انسان مومن صاحب تقوا ميگردد، اين تقوا در ماه رمضان به مثابهٔ يک درس عملی تربيت تقوا است که آثار آن در يازده ماهٔ ديگر در وجود انسان روزه دار باقيمانده، و بعد ازينکه اين انسان مومن به تقوا عادت نموده، ماه های بعد از رمضان را نيز با تقوا سپری می نمايد.

اصلاً انسان روزه دار مطابق احکام الهي و ارشادات نبوی (صلي الله عليه وآله و سلم) سعی و تلاش می ورزد که تمام احکام الهی را بصورت کامل انجام دهد،از تمام اموری که الله سبحانه و تعالی او را منع نموده است اجتناب ورزد و حتی کسانيکه قبل از رمضان به يک سلسله از گناهان مبتلا بودند نمی توانند که در اين ماه گناهان خويش را دوام دهند، زيرا با ارتکاب هرگناهی روزهٔ وی به فساد کشانده ميشود.

او مجبور است که عادات قبلي را ترک نموده، مجالس فسق وفساد را به مجالس عبادت مبدل سازد، بسياری از اماکن فساد در اين ماه بسته مي گردد، کسی که حقيقتاً از اعمال زشت قبلی خويش پشيمان باشد ميتواند در خلال اين يک ماه کاملاً خود را به نيکی ها عادت دهد و با استفاده از اين ماه مبارک خود را متقی سازد.

در جامعهٔ امروزی بزرگترين مشکل مردم، ضعف در بخش روحی ومعنوی آنهاست، اين ضعف معنويت سبب بسياری از بدبختی ها ميگردد، و بالاخره انسان را به يک حيوان درنده مبدل می کند، به حدی که يک انسان، انسان ديگری را شکار ميکند، به قتل ميرساند، از وجود و سرمايه اش استفاده ميکند، وفقط در بارهٔ خود فکر ميکند.

روزهٔ ماه مبارک رمضان، روح انسان را تقويت کرده و در وجود انسان روحانيت ومعنويت را زنده ميگرداند.

عزیزان گرانقدر:

لطفاً این مضامین خیلی مهم و حیاتی را با تمام خانواده، اقارب، دوستان، و همکاران تان شریک سازید، و در رشد فکری، عقیدتی، ایمانی و وجدانی همنوع تان اقلاً یک امر خیری را، مایه ی حصولِ صدقات جاریه ی تان سازید.

جزاکم الله خیراً!

احمـــد (عــــارفی)

👈 ﴿برای فراگیری دروس روزمره از کانال تیلگرام به این لینک بپیوندید و روزانه دروس را در گوشی تان دریافت کنید﴾:

http://t.me/ayamey

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

14 − دوازده =