شعبان در ترازوی قرآن و سنت

شریعت و شعبان

0 30,255

✬﴿شعبان در ترازوی قرآن و سنت﴾:✬

﴿بخش سوم﴾

بدعت ششم در ماه شعبان:

۶- ✬﴿بدعت بودن مراسم شب نیمه شعبان﴾✬

پیوسته به گذشته!

★در بخش قبلی اقوال سلف را در مورد شب نیمه ی شعبان که  احادیث ضعیفی در باره وارد شده اند بحث نمودیم، که نمیتوان به آنها اعتماد کرد.

و نیز اقوال علما را نقل کردیم که آنچه در مورد فضل نماز خواندن در آن وارد شده است همه موضوع و ساختگی هستند همچنان که بسیاری از اهل علم آن را بیان کرده اند.

در جواب قول دوم که میگویند عبادت نیمه ی شعبان مکروه نیست، اقوال سلف صالح و علمای جرح و تعدیل را بیان کردیم، و حال دلیل دوم:

دلیل دوم:

۲- ✬﴿نفوذ اسرائیلیات در دین﴾:✬

★ حافظ ابن رجب که نظر بعضی از تابعین را در مورد فضل این شب و جمع شدن در مساجد را بیان میکند، اظهار میدارد که استدلال آنها برای این کار بعضی از آثار و روایت های بنی اسرائیلی میباشد، و چه وقت آثار و روایات بنی اسرائیلی میتواند دلیل و حجت بشوند؟!

و بیان میکند که مردم فضل و تعظیم این شب را گرفته و از آنها تقلید مینمایند، چه زمانی عمل تابعی حجت و دلیل است؟! ﴿طبقات الفقهاء ، ص (۱۱) ﴾

دلیل سوم:

۳- ﴿خاموشی و سکوت تفضیل دهندگان در مقابل رد کنندگان﴾:

علمای معاصر کسانی که معتقد به فضل و بزرگی شب نیمه ی شعبان بودند نظر آن ها را رد کرده اند، اگر چنانچه تفضیل دهندگان این شب دلیلی برای رأی خود داشتند در مقابل آنها ارائه میدادند، اما هیچ دلیلی از طرف آنها ارائه نشده است، به خصوص یکی از کسانی که رأی آنها را رد میکند عطاء بن ابی رباح میباشد، کسی که در زمان خود مفتی بود، آن کسی که ابن عمر رضی الله عنهما در مورد او میگوید:

﴿سؤالها را برای من جمع میکنید و از من می پرسید در حالی که ابن ابی رباح در میان شما وجود دارد﴾؟ ﴿طبقات الفقهاء ، ص ۱۱﴾.

✬دلیل چهارم:✬

۴- ﴿توجیه غلطِ حدیثِ ضعیف، و غیر مرتبط بودن حدیث قدسی صحیح با نیمه ی شعبان﴾:

قول پیامبر صلی الله علیه وسلم که میفرماید:

✧ «إن الله لیطلع فی لیلة النصف من شعبان، فیغفر لجمیع خلقه، إلا لمشرک أو مشاحن»

﴿سنن ابن ماجه، کتاب الصلاة، حدیث شماره: ۱۳۹۰، و بوصیری در زوائد ابن ماجه ۲/۱۰ گفته است: اسناد این حدیث ضعیف است﴾ ﴿حتی بعضی علمای جید فرموده اند که این حدیث جعلی و ساختگی است﴾.

★ در این حدیث دلیلی بر فضل شب نیمه ی شعبان بر شبهای دیگر وجود ندارد، چون در صحیحین به صورت صحیح از پیامبر صلی الله علیه وسلم ثابت و وارد شده است که فرموده است:

✫«ینزل ربنا تبارک وتعالی کل لیلة إلی سماء الدنیا حین یبقی ثلث اللیل الآخر یقول: لکن یدعونی فأستجیب له، من یسألنی فأعطیه، من یستغفرنی فأغفر له»✫

﴿رواه البخاری فی صحیحه المطبوع مع فتح الباری، (۳/۲۹)، حدیث شماره (۱۱۴۵) و مسلم، کتاب صلاة المسافرین، حدیث (۷۵۸).﴾

الله تبارک و تعالی هر شب هنگامی که یک سوم آخر آن باقی ماند به آسمان دنیا میآید و میگوید:

چه کسی دعا میکند تا دعایش را مستجاب کنم؟ چه کسی چیزی میخواهد تا به او بدهم؟ چه کسی طلب استغفار و بخشش گناهان را میکند تا گناهانش را ببخشم؟

آماده بودنِ الله سبحانه و تعالی برای بخشش گناهان مردم متوقف بر شبی معین از سال یا شبهایی محدود نیست، بلکه در این حدیث شریف لفظ (کل لیله) آمده است، یعنی، الله سبحانه و تعالی هرشب به آسمان دنیا می آید و….. نه اینکه صرف و تنها در شب نیمه ی شعبان !

✪این بدین معنی است که:✪

بنده تمام سال گناه کند، و در نیمه ی شعبان بیدار باشد، عبادت کند، گناهانش بخشیده میشود، این در حقیقت تشویق و ترغیب کردن مردم به گناه، در طول سال است، چون همه امید بیدار بودن در شب برات را دارند، 

این امر، به عمل عیسویانی میماند  که، در طول سال، شب و روز، بی باک گناه میکنند، و بعداً نزد پاپ در کلیسا میروند و به او اعتراف میکنند، و پاپ هم آنها را به نمایندگی از عیسی مسیح میبخشد، و با بازگشت از کلیسا، بعد از توبه، کوبه میکنند.

استغفزالله من ذلک!

الله تعالی، در تمام سال، در یک شبِ نیمه ی شعبان نه، بلکه هر شب در آسمان دنیا بندگانش را به توبه، و طلب مغفرت میخواند، در غیر آن، بسا انسانها تا شب برات یا برائت زنده نمیمانند، ….

✪دلیل پنجم:✪

۵- ﴿نو آوری لفظ (برات) یا (برائت) در امور دین و خلط آن با شریعت﴾:

نه در قرآن کریم، نه در حدیث صحیح، نه در حدیث ضعیف، و نه هم در حدیث ساختگی لفظی بنام ﴿برات﴾ و یا ﴿برائت﴾ آمده است، و در حقیقت این یک لفظ خودساخته و خودبافته است، پس چگونه امت را به چیزی که وجود نداشته باشد ترغیب کنیم؟

★ در حقیقت، لفظ خود ساخته ی برات یا برائت، به شب پانزدهم و به قولی چهاردهم ماه شعبان اطلاق شده که در کشورها و مناطق مختلف خاورمیانه و شبه قاره هند مثل ایران، پاکستان، مناطق کُردنشین و از جمله در خراسان مراسم ویژهٔ «برات» با عناوین مختلفی چون عید برات، شب برات، روز برات، چراغ برات، Barat Night , Şeva Beratê، و…. آمده است که ریشه ای در کتاب و سنت از این لفظ نداریم.

پس، وقتی اسم یک امر در کتاب و سنت نباشد، این امر عبادتی محسوب نمیشود و مردود است.

✪دلیل ششم:✪

۶- ﴿نبودِ دلیل و برهان از امامان اربعه در مختص کردن این شب برای عبادت﴾:

هیچ روایت صحیحی از امامان چهار مذهب اهل سنت، امام اعظم ابوحنیفه رحمه الله، امام شافعی رحمه الله، امام مالک رحمه الله، و امام احمد رحمه اللع، در عبادات شب نیمه ی شعبان نیامده است، که این شب را خاصه ی عبادات سازند، و نه هم این بزرگواران پیروان خویش را به چنین چیزی ترغیب کرده اند.

در حقیقت، امامان هر چهار مذهب، مسلمانان را به عبادات در تمام سال فرا خوانده اند، نه صرف برای این شب خاص.

✪دلیل هفتم:✪

✪۷- ﴿ایجاد عبادتِ جدید از طرف بندگان، بعد از تکمیل دین بی بنیاد است﴾:✪

★ کسی که این قول را انتخاب میکند که انسان به صورت فردی این نماز را برای خود بخواند مکروه نیست، این انتخابی بدون دلیل میباشد و هیچ دلیلی آن را تقویت نمیکند.

اگر دلیلی موجود بود بیان میشد، اما کسی که آن را رد میکند به فرموده ی  پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم استدلال میکند که به صورت کلی میگوید: «من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»

و همچنین به عمومیت احادیث و روایتهای دیگر که بر نهی از بدعت و دوری از آنها دلالت دارند استدلال میکنند.

اما این که اوزاعی قیام این شب را مستحب دانسته و حافظ ابن رجب نیز آن را اختیار نموده، ضعیف می باشد؛ زیرا هر قولی که با دلیل شرعی ثابت نشود برای مسلمان ثابت نیست آن را در دین ایجاد نماید، به تنهائی باشد یا گروهی، مخفیانه یا علنی، به دلیل این فرموده ی رسول گرامی اسلام  صلی الله علیه وسلم:

«من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»

و به دلیل احادیث و روایات دیگر که در این مورد آمده اند. ﴿لتحذیر من البدع، ص ۱۳﴾

✪دلیل هفتم:✪

۷- ﴿عبادات توقیفی است و با احادیث ضعیف نمیتوان در امور عبادی جسارت کرد﴾:

★ علامه احمد شاکر رحمه الله می‌گوید:

«درباره‌ی بهره گرفتن از روایت ضعیف هیچ تفاوتی میان احکام و فضایل اعمال نیست، بلکه هیچ کس در شریعت حجتی ندارد مگر از احادیث صحیح یا حسن که از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت شده است» الباعث الحثیث (۱/ ۲۷۸).

برای مطالعه‌ی بیشتر در این زمینه به کتاب «القول المنيف في حكم العمل بالحديث الضعيف» نوشته‌ی فواد زمرلی مراجعه نمایید.

حتی اگر بپذیریم که این احادیث ضعیف است نه ساختگی، باید گفت که قول صحیح علما عدم استفاده از احادیث ضعیف به طور مطلق است، ولو در فضایل اعمال و ترغیب و ترهیب، و احادیث صحیح انسان مسلمان را از بهره گرفتن از احادیث ضعیف بی‌نیاز می‌سازد.

مطالعه ی دلایل بعدی را در بخش چهارم از این صفحه از یاد نبرید.

عزیزان گرانقدر!

لطفاً این مضامین خیلی مهم و حیاتی را با تمام خانواده، اقارب، دوستان، و همکاران تان شریک سازید، و در رشد فکری، عقیدتی، ایمانی و وجدانی همنوع تان اقلاً یک امر خیری را، مایه ی حصولِ صدقات جاریه ی تان سازید.

جزاکم الله وخیراً!

احمــد (عـــــارفی)

ادامـــه دارد…

.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

19 + هفده =